UNG THƯ VÙNG ĐẦU CỔ

28/10/2016

Ung thư đầu cổ là loại ung thư khá phổ biến và chiếm khoảng10% trong tổng số các loại bệnh ung thư. Ở nước ta, trong số 150.000 người mắc bệnh ung thư mới phát hiện, chẩn đoán mỗi năm, có khoảng 15.000 ca Ung thư đầu cổ. Đặc biệt: hầu hết ở giai đoạn trễ (tổn thương ung thư to lan rộng, xâm lấn các cơ quan lận cận và việc điều trị dài ngày, phức tạp, tiêu tốn nhiều nhưng kết quả rất kém (chỉ có khoảng 20 - 25% người bệnh sống thêm 5 năm sau điều trị).

     Ung thư đầu cổ là loại ung thư khá phổ biến và chiếm khoảng10% trong tổng số các loại bệnh ung thư. Ở nước ta, trong số 150.000 người mắc bệnh ung thư mới phát hiện, chẩn đoán mỗi năm, có khoảng 15.000 ca Ung thư đầu cổ. Đặc biệt: hầu hết ở giai đoạn trễ (tổn thương ung thư to lan rộng, xâm lấn các cơ quan lận cận và việc điều trị dài ngày, phức tạp, tiêu tốn nhiều nhưng kết quả rất kém (chỉ có khoảng 20 - 25% người bệnh sống thêm 5 năm sau điều trị).

     Đây là dạng ung thư hay gặp ở độ tuổi 50 - 60, số người đàn ông mắc bệnh nhiều hơn phụ nữ. Một số thói quen xấu làm gia tăng nguy cơ Ung thư đầu cổ đã được y học xác định như: nghiện hút thuốc lá, uống rượu, thói quen ăn trầu xỉa thuốc, vệ sinh răng miệng kém…

TRIỆU CHỨNG

     Ung thư đầu cổ thường khởi đầu là một vài dấu chứng thông thường, không có gì nổi bật như: nghẹt mũi, ù tai, nhức đầu, nuốt có cảm giác hơi đau, khàn tiếng, đau họng, rát lưỡi... Người đàn ông có tuổi, có thói quen hút thuốc lá, nghiện rượu hoặc phụ nữ trên 60 tuổi thường nhai trầu, xỉa thuốc... cần cảnh giác khi các triệu chứng nêu trên kéo dài hoặc tái đi tái lại, chủ yếu xảy ra ở một bên, không có đáp ứng với các điều trị chống viêm nhiễm thông thường (kháng sinh, kháng viêm, thuốc giảm đau...).

     Một số triệu chứng báo động thường gặp: nuốt khó, nuốt đau; một vết loét không lành ở bờ lưỡi hay sàn miệng gây đau và chảy máu; đau họng, nuốt khó ở một bên, lan lên tai; nghẹt mũi, chảy máu mũi một bên kéo dài; khàn giọng kéo dài 3 tuần lễ; hạch cổ một bên ngày càng to, không đau.

     Người bệnh nên nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng, răng hàm mặt, ung bướu để được thăm khám và xác định bệnh.

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

     Việc định bệnh chủ yếu dựa vào: thăm khám lâm sàng, hình ảnh y khoa (chụp X-quang, chụp CT scan, chụp MRI, siêu âm...), nhất là nội soi bằng ống soi mềm và sinh thiết khối u. Kết quả mô bệnh học cho thấy: khoảng 90% các tổn thương Ung thư đầu cổ thuộc nhóm carcinoma biệt hóa hoặc không biệt hóa, có đặc tính xâm lấn mạnh đến mạch máu, các cơ quan lân cận, di căn hạch và về sau di căn xa đến phổi, gan, xương, não...

Kế hoạch điều trị Ung thư đầu cổ tùy theo tuổi, vị trí tổn thương, giai đoạn bệnh:

  • Ở giai đoạn sớm, tổn thương nhỏ, cò khu trú tại chỗ: phẫu trị cắt bỏ tổn thương rộng và tạo hình là quan trọng. Đôi khi kết hợp với xạ trị bổ túc sau mổ. Kết quả điều trị có thể đạt 95%.
  • Ở giai đoạn trễ, tổn thương lớn dính vào các mô xung quanh hoặc có di căn hạch, di căn xa: xạ trị và hóa trị có vai trò cần thiết. Kết quả điều trị kém.

     Thuốc mới thuộc nhóm liệu pháp nhắm trúng đích như Bevacizumab (Avastin) với tác dụng chống sự tăng sinh mạch ở khối u, khi dùng kết hợp hóa và xạ trị có cải thiện phần nào thời gian sống thêm cho người bệnh Ung thư đầu cổ giai đoạn muộn.

PHÒNG BỆNH

  • Ung thư đầu cổ có thể phòng ngừa được bằng cách: sống lành mạnh, không hút thuốc lá, hạn chế rượu, chú ý vệ sinh răng miệng tốt, nên ăn thêm rau xanh, trái cây tươi. Thói quen nhai trầu, xỉa thuốc cũng nên hạn chế tối đa ở chị em phụ nữ. Cần biết: nam giới vừa hút thuốc lá và uống rượu có nguy cơ bị ung thư họng miệng cao gấp 27 lần so với không hút thuốc, không uống rượu.
  • Cần khám họng miệng và tầm soát ung thư hàng năm ở người trên 50 tuổi, có nguy cơ.
  • Một số nước tiên tiến trên thế giới đang nghiên cứu thử nghiệm tác dụng phòng ngừa Ung thư đầu cổ của thuốc tiêm chủng ngừa HPV.

ThS.BS. Đàm Trọng Nghĩa