Hiểu lầm 1. Nhịn ăn để bỏ đói tế bào ung thư
Sự thật: Người bệnh ăn ít thì khối u vẫn lấy dinh dưỡng từ cơ thể để sống và phát triển. Bộ phận "bị đói" trước tiên là cơ bắp, hệ miễn dịch và gan, thận. Do đó, các khuyến cáo y tế đã đưa ra là không áp dụng các chế độ nhịn đói để "chống ung thư" vì sẽ làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng.
Nên làm: Hãy ăn 5-6 bữa mỗi ngày khi đang điều trị ung thư.
Không nên áp dụng các chế độ nhịn đói để "chống ung thư"
Hiểu lầm 2. Ăn detox, uống nước ép để thải độc, làm sạch khối u.
Sự thật: Việc "thải độc" đã có gan và thận đảm nhận. Chưa có liệu trình detox nào được chứng minh giúp phòng ngừa, thu nhỏ hay chữa khỏi ung thư. Nếu chỉ uống nước ép hoặc ăn rau luộc, người bệnh dễ bị thiếu đạm, tiêu chảy và rối loạn điện giải do mất cân bằng các chất khoáng trong máu.
Nên làm: Rau, quả là một phần của bữa ăn đủ chất. Không dùng rau, quả thay cho cơm, thịt, cá, trứng.
Chưa có liệu trình detox nào được chứng minh có thể chữa khỏi ung thư
Hiểu lầm 3. Đường nuôi ung thư, phải kiêng đường hoàn toàn.
Sự thật: Đường (glucose) là nguồn năng lượng của mọi tế bào, kể cả não và cơ. Ăn đường không làm ung thư lan nhanh hơn. Kiêng tuyệt đối cả cơm, cháo, khoai và trái cây sẽ khiến người bệnh thiếu năng lượng và sụt cân. Loại đường nên hạn chế là đường thêm vào thực phẩm, như nước ngọt, bánh kẹo, chè quá ngọt.
Nên làm: Vẫn ăn tinh bột. Kết hợp ăn gạo lứt, khoai, ngô. Trong quá trình điều trị, người bệnh có thể xuất hiện rối loạn đường huyết, hoặc người đã mắc đái tháo đường từ trước sẽ có biến động đường huyết phức tạp hơn. Lúc này, người bệnh cần được dinh dưỡng viên bệnh viện tư vấn để giúp kiểm soát đường huyết.
Không nên kiêng đường hoàn toàn
Hiểu lầm 4: "Phải kiêng thịt đỏ, kiêng đồ tanh"
Sự thật: Tổ chức Y tế Thế giới xếp thịt chế biến sẵn (xúc xích, lạp xưởng, thịt xông khói, giăm bông) vào nhóm gây ung thư. Thịt đỏ được xếp vào nhóm "có thể gây ung thư", chủ yếu liên quan đến ung thư đại trực tràng, khi ăn nhiều trong thời gian dài. Khuyến cáo là hạn chế thịt đỏ ở mức khoảng 350–500 g thịt chín mỗi tuần, chứ không phải kiêng tuyệt đối.
Chưa có bằng chứng cho thấy cá, tôm, trứng hay thịt gà làm vết mổ lâu lành hoặc khiến khối u phát triển. Ngược lại, người bệnh cần nhiều đạm hơn người khỏe mạnh.
Nên làm: Ăn đa dạng thay đổi luân phiên giữa cá, trứng, đậu phụ, thịt gà, thịt lợn nạc và thịt bò. Hạn chế đồ muối, đồ xông khói và đồ nướng cháy.
Hiểu lầm 5: "Uống ít bia hoặc uống rượu thuốc thì không sao"
Sự thật: Rượu bia là yếu tố nguy cơ của ít nhất 7 loại ung thư và không có mức uống nào là an toàn với cơ thể. Trong thời gian điều trị, rượu còn gây hại cho gan, có thể tương tác với thuốc và làm viêm loét miệng nặng hơn. Rượu ngâm thuốc bắc hay ngâm động vật cũng vẫn là rượu.
Nên làm: Tốt nhất là không uống, kể cả sau khi đã điều trị xong.
Những tác hại của rượu bia đối với người bệnh ung thư
Hiểu lầm 6: "Thực phẩm chức năng, lá đu đủ, nấm, thuốc nam chữa được ung thư"
Sự thật: Chưa có thực phẩm, thảo dược hay vitamin nào được chứng minh chữa được ung thư, làm chậm bệnh hoặc ngăn bệnh tái phát. Một số chất chống oxy hóa liều cao, nếu dùng trong lúc hóa trị hoặc xạ trị, có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
Nên làm: Báo cho bác sĩ điều trị biết mọi sản phẩm đang dùng. Nên dành tiền cho trứng, sữa, cá, thịt.
Hiểu lầm 7: "Cháo loãng, nước hầm xương là bổ nhất"
Sự thật: Bát cháo trắng loãng chủ yếu là nước. Nước hầm xương nhiều mỡ nhưng rất ít đạm. Người bệnh ăn thấy no bụng nhưng cơ thể vẫn thiếu chất.
Nên làm: Nấu cháo đặc, thêm thịt băm, cá, trứng hoặc đậu phụ, một thìa dầu ăn và rau xanh. Ăn cả phần "cái", không chỉ húp nước. Khi bạch cầu thấp (sức đề kháng giảm), cần ăn chín uống sôi và tránh gỏi, tiết canh, rau sống.
Người bệnh nên đến khám dinh dưỡng sớm khi có một trong các dấu hiệu sau:
-Sụt cân ngoài ý muốn, sụt cân nhanh (1-2kg/tuần).
- Ăn được < 50% so với lượng thường ngày trong 1 tuần hoặc ăn kém hơn trong khi đang có suy dinh dưỡng.
- Khó nuốt, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Có kèm đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh gan.
Không có "thực phẩm thần kỳ", và cũng không có "thực phẩm cấm tuyệt đối" cho mọi người bệnh. Chế độ ăn tốt nhất là ăn đủ, ăn đa dạng, phù hợp với loại bệnh, giai đoạn điều trị và khả năng ăn uống của từng người.
Người bệnh có nhu cầu tư vấn dinh dưỡng tại Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội, vui lòng liên hệ:
Phòng Tư vấn dinh dưỡng - Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội
Số điện thoại: 024-7100-2828 Máy lẻ 1701
Người viết: CN. Nguyễn Thị Thu Thủy – Khoa Dinh dưỡng
Người hiệu đính: TS.BS. Trần Châu Quyên – Trưởng khoa Dinh dưỡng
