Hình 1: Minh họa chỉ số nhịp tim (Nguồn https://asenta.vn/blogs/tin-tuc/huong-dan-doc-cac-chi-so-tren-may-monitor-theo-doi-benh-nhan)
Các kiểu loạn nhịp tim
Có 3 kiểu rối loạn nhịp tim chính, được biểu hiện bởi tốc độ nhịp tim và vị trí khởi phát trong tim. Đối với người lớn, nhịp tim bình thường khi nghỉ ngơi dao động từ 60 đến 100 nhịp một phút. Các vận động viên được đào tạo với cường độ cao có thể có nhịp tim khi nghỉ ngơi thấp hơn 60.
- Nhịp tim quá nhanh: Tình trạng nhịp tim nhanh trên 100 lần/phút.
- Nhịp nhanh trên thất: Tình trạng nhịp tim đập nhanh, tín hiệu điện khởi phát từ buồng nhĩ hoặc nút nhĩ thất bao gồm: cuồng nhĩ, nhịp nhanh kịch phát trên thất, Hội chứng Wolff-Parkinson-White: (Một kiểu nhịp nhanh kịch phát trên thất trong đó tim xuất hiện thêm một đường dẫn truyền tín hiệu điện phụ giữa tâm nhĩ và tâm thất, làm gián đoạn thời gian dẫn truyền tín hiệu, và khiến tâm thất đập quá nhanh)
- Nhịp nhanh thất (VT): Tình trạng nhịp tim đập nhanh, đều có thể xuất hiện chỉ vài giây hoặc kéo dài lâu hơn nhiều, làm tăng nguy cơ trở thành tình trạng rung thất.
- Rung thất (VFib): Tình trạng nhịp tim đập nhanh, không đều khiến tâm thất rung lên một cách không hiệu quả thay vì bơm máu và có thể dẫn đến ngừng tim đột ngột và tử vong trong vòng vài phút nếu không được chăm sóc và điều trị y tế khẩn cấp.
- Xoắn đỉnh (Torsades de pointes): Một kiểu nhịp nhanh thất phát triển trên người có hội chứng khoảng QT kéo dài, một vấn đề dẫn truyền tín hiệu điện khiến hệ thống điện học của tim mất nhiều thời gian hơn để hồi phục sau mỗi nhịp đập, dễ gây ra các cơn loạn nhịp nguy hiểm, có thể dẫn đến rung thất và tử vong đột ngột.
- Nhịp tim quá chậm: Tình trạng nhịp tim chậm dưới 60 lần/phút.
- Nhịp tim không đều:
- Đây là tình trạng rất phổ biến: tim xuất hiện một nhịp đập sớm bất thường, sau đó có khoảng nghỉ ngắn khiến bạn có cảm giác như tim “ bỏ lỡ một nhịp” hoặc hẫng nhịp trong ngực
- Rung nhĩ (AFib): Tình trạng nhịp tim đập nhanh, không đều có thể bị gián đoạn, kéo dài hoặc vĩnh viễn.
- Ngoại tâm thu là một tình trạng hay gặp, thường là kiểu rối loạn nhịp tim vô hại, không gây ra các triệu chứng một cách điển hình. Hầu hết những người khỏe mạnh thỉnh thoảng trải qua tình trạng ngoại tâm thu không cần phải điều trị. Tuy nhiên, nếu quý vị mắc bệnh tim, nhịp tim sớm có thể dẫn đến tình trạng rối loạn nhịp tim kéo dài hơn.
Nguyên nhân gây ra loạn nhịp tim
- Bệnh tim mạch sẵn có
- Bệnh lý toàn thân
- Mất cân bằng điện giải
- Lối sống, tâm lý
- Tác dụng phụ của thuốc
- Ung thư và các phương pháp điều trị ung thư có thể gây ra những thay đổi về nội tiết tố và điện giải (các khoáng chất trong cơ thể như kali, canxi, và magie). Điều này có thể xảy ra khi quý vị bị buồn nôn và nôn mức độ nặng, tiêu chảy, hoặc nếu quý vị ăn uống không đầy đủ. Những sự mất cân bằng này có thể gây ra rối loạn nhịp tim. Một khối u gần tim hoặc nếu quý vị được điều trị tia xạ tại vùng ngực cũng có thể dẫn đến loạn nhịp tim. Tình trạng này có thể xuất hiện vài tháng đến vài năm sau điều trị.
Dấu hiệu và triệu chứng của loạn nhịp tim?
Một số người không có dấu hiệu hoặc triệu chứng của loạn nhịp tim. Đối với một số khác, loạn nhịp tim được phát hiện trong quá trình khám tim định kỳ. Các dấu hiệu của loạn nhịp tim có thể bao gồm:
- Đau ngực, hồi hộp trống ngực.
- Cảm thấy chóng mặt, choáng váng, xa xẩm mặt mày
- Cảm thấy mệt mỏi hơn bình thường.
- Khó thở
- Cảm thấy hụt hơi hoặc tim bỏ lỡ một nhịp
Cách xử trí loạn nhịp tim?
Khi nguyên nhân của loạn nhịp tim được xác định, nguyên nhân sẽ được điều trị. Bên Tình trạng này có thể được điều trị bằng thuốc. Ngoài dùng thuốc, quý vị có thể áp dụng các hoạt động tự chăm sóc để quản lý tình trạng loạn nhịp tim bao gồm:
- Hạn chế sử dụng cà phê, rượu bia, thuốc lá, và thuốc ho.
- Thận trọng khi mua thuốc không kê đơn
- Chế độ ăn lành mạnh: giảm muối, bổ sung rau xanh
- Vận động thể lực vừa sức. . Trao đổi với nhân viên y tế về kế hoạch hoạt động thể chất phù hợp với quý vị.
- Giu tín thần thoải mái
Hình 2: Tránh sử dụng cà phê, rượu bia và thuốc lá (Nguồn https://www.pharmacity.vn)
Khi nào nên gọi nhân viên y tế?
Nếu quý vị có dấu hiệu: ngất xỉu, mất ý thức đột ngột, cảm giác hồi hộp, đau tức ngực, khó thở, tụt huyết áp, vã mồ hôi, mặt tối sầm, chân tay bủn rủn hoặc nhịp tim quá chậm quá nhanh cần liên hệ bác sĩ hoặc gọi cấp cứu (115) và đến cơ sở y tế gần nhất.
Nguồn: OncoLink®, www.oncolink.org, Stanford Medicine Healthcare, www.stanfordhealthcare.org
Đường dẫn: https://www.oncolink.org/cancer-treatment/hospital-helpers/oncologic-emergencies/arrhythmia ; https://stanfordhealthcare.org/medical-conditions/blood-heart-circulation/arrhythmia/types.html
Biên dịch và tổng hợp: CNhĐD. Nguyễn Thị Hồng Vân, Khoa Nội Tiêu hóa Theo yêu cầu
Hiệu đính: ThS.BS. Nguyễn Thanh Hằng, Phòng HTQT&NCKH
Duyệt chuyên môn: ThS.BS. Nguyễn Ngọc Quân, Phụ trách Đơn nguyên Hồi sức tích cực
