khẩu phần ăn của người bệnh ung thư

Khẩu phần ăn tốt giúp người bệnh ung thư cải thiện chất lượng cuộc sống

Vậy một khẩu phần ăn tốt là như thế nào?

1. Đủ chất đạm (còn gọi là protein)

Đạm là thành phần cấu tạo nên cơ thể. Bệnh ung thư và các phương pháp điều trị đòi hỏi cơ thể được cung cấp nhiều đạm hơn bình thường để dùng cho việc sửa chữa các mô đã bị tổn thương, xây dựng/bảo tồn cơ bắp và giữ cho hệ miễn dịch được khỏe mạnh.

Trong trạng thái mệt mỏi và chán ăn, cơ thể có thể bị thiếu hụt đạm do ăn kém. Bởi vậy, bạn cần lưu ý đảm bảo đủ lượng protein trong khẩu phần. Cách tính lượng protein cơ thể bạn cần bằng cân nặng của bạn x 1,2 đến 1,5. Ví dụ: bạn nặng 60kg thì lượng protein bạn cần là (60 x 1,2) đến (60 x 1,5) = 72 đến 90g.

Tuy nhiên, hàm lượng protein trong các loại thực phẩm khác nhau. Để đơn giản, hãy tính:

1 miệng bát cơm	7g protein
1 thìa canh (thìa 10ml) thịt/cá/gia cầm/tôm/trứng	7g protein
1 thìa canh (thìa 10ml) đậu đỗ hạt khô (đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ)	3-3,5 g protein
Các sản phẩm thương mại	Đọc hàm lượng ghi trên bao bì

Nếu để cần đủ khẩu phần làm bạn quá no mỗi bữa hoặc không thể ăn nổi, hãy ăn thêm các bữa phụ, miễn đảm bảo bữa nào cũng có thực phẩm cung cấp protein. Bởi vậy bữa phụ có thể là sinh tố sữa chua với trái cây, sữa tươi với bánh, cháo nấu với thịt và đậu đỗ, súp dinh dưỡng…

Tầm quan trọng của đạm trong điều trị ung thư

2. Chất béo

Chất béo không chỉ cung cấp năng lượng, sinh lực cho tế bào, mà còn giúp cơ thể hấp thụ vitamin. Hãy chọn chất béo tốt cho cơ thể như chất béo từ quả bơ, lạc hạt, hạt mắc ca, óc chó, hạt vừng và cá béo (mỡ cá, cá trích, cá hồi). Hạn chế chất béo bão hòa từ thịt đỏ và thực phẩm chiên rán, và tránh chất béo gây hại sẵn có trong các thực phẩm siêu chế biến.

Nếu bạn buồn nôn hoặc tiêu chảy, hãy bắt thêm chất béo bằng việc ăn thêm các loại hạt giàu béo như vừng, lạc, hoặc thêm dầu thực vật vào rau trộn.

Vai trò của chất béo

3. Chất bột đường

Chất bột đường cũng là nguồn cung cấp năng lượng chính và “tức thì” cho cơ thể. Thực phẩm giàu chất bột đường (như gạo, mì, ngô, khoai, sắn, các loại trái cây ngọt) không chỉ cung cấp năng lượng mà còn cung cấp chất xơ cho cơ thể.

Tuy nhiên, trong quá trình điều trị ung thư, người bệnh có thể gặp phải rối loạn dung nạp đường huyết hoặc làm bệnh đái tháo đường trở nên “bất kham”, khó kiểm soát lượng đường trong máu hơn. Do đó, cần ưu tiên chọn những loại chất bột đường không làm tăng nhanh đường huyết sau khi ăn, như gạo lứt, khoai và cần ăn chất bột đường cùng rau, chất đạm để làm chậm hấp thu đường. Với bữa phụ, bạn có thể ăn bánh mì kẹp trứng và rau hoặc ăn bánh mì uống cùng một ly sữa, sẽ làm đường hấp thu chậm hơn việc bạn chỉ ăn bánh mì.

Vai trò của chất bột đường

4. Rau và trái cây

Rau và trái cây là nguồn cung cấp các vitamin, khoáng chất, các chất chống oxy hóa và chất xơ cho cơ thể. Do đó đây là những thực phẩm rất thân thiện với hệ miễn dịch và giúp cơ thể chống viêm. Mỗi bữa cơm, bạn nên ăn từ một nửa tới một lưng bát con rau. Trái cây nên ăn cách bữa cơm ít nhất 1 giờ để hạn chế quá nhiều chất bột đường cùng lúc. Lượng trái cây mỗi lần ăn khoảng 100-150g, tương đương việc bạn chất đầy trái cây trong 1 tách uống trà (loại tách có đường kính khoảng 10cm). Đồng thời, hãy làm cho khẩu phần của bạn “rực rỡ sắc màu” với đa dạng các tông màu xanh, đỏ, vàng, tím, cam từ các loại rau/trái cây bạn dùng.

Nếu bạn bị đau khi nhai, có thể dùng các phương tiện hỗ trợ như dùng dao để cắt nhỏ hoặc xay nhuyễn để uống. Trong những ngày thấy buồn nôn mà mùi từ thực phẩm làm bạn khó chịu, bạn có thể sử dụng chanh, gừng, quế bằng những cách phù hợp để làm giảm mùi khó chịu

Vai trò của rau và trái cây

5. Uống đủ nước

“70% cơ thể bạn là nước”- câu nói này chúng ta đã quen thuộc từ những bài học sức khỏe đầu đời. Việc cung cấp đủ nước giúp tế bào hoạt động, hỗ trợ tiêu hóa và đào thải độc tố. Các tác dụng phụ của điều trị như nôn, tiêu chảy làm tăng nhu cầu về nước. Không uống đủ nước còn khiến cơ thể mệt mỏi. Lượng nước cơ thể bạn cần được tính bằng 40 x số kg cơ thể bạn. Ví dụ bạn nặng 60kg thì mỗi ngày bạn cần 40 x 60 = 2400ml nước, bao gồm nước từ súp/cháo/canh/sữa/ nước trái cây…

Để đảm bảo uống đủ nước, bạn có thể đặt chuông báo thức để nhắc nhở. Và bạn cũng không nên uống quá nhiều mỗi lần, chỉ khoảng 100ml/lần là vừa đủ, bởi nếu uống nhiều có thể khiến dạ dày bạn khó chịu, dễ làm bạn bị buồn nôn và cảm thấy no bụng, không muốn ăn.

Bạn cũng có thể làm nước trở nên “ngon hơn” bằng cách thêm vài lát chanh, gừng hoặc thêm đá lạnh, hoặc có thể ăn thực phẩm vốn chứa nhiều nước như dưa hấu.

Mỗi thay đổi nhỏ sẽ tích lũy thành những bước tiến lớn về sức mạnh. Bạn có thể nuôi dưỡng cơ thể mình trong khi chiến đấu với ung thư. Đội ngũ Dinh dưỡng viên của Bệnh viện Ung bướu Hà Nội luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Niềm hi vọng và khẩu phần ăn tốt luôn song hành cùng nhau.