Nguồn ảnh: https://happymind.vn/su-co-don/
Sự cô lập xã hội, cảm giác cô đơn và bệnh ung thư
Những ai đã và đang đối diện với ung thư thường dễ cảm thấy cô đơn và tách biệt hơn so với người khác. Họ cũng dễ gặp phải lo âu, trầm cảm và thậm chí là những suy nghĩ tiêu cực về cái chết. Cảm giác cô đơn ở những người sống sót sau ung thư còn có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn.
Trong suốt hành trình đối diện với ung thư, có những lúc bạn có thể cảm thấy mình khác biệt, khó kết nối với người xung quanh – và điều đó là hoàn toàn bình thường. Cảm giác cô đơn có thể xuất hiện, kéo theo nỗi bất lực hoặc cảm giác như không ai thật sự hiểu hay nhìn thấy con người “thật” bên trong của bạn.
Bạn có thể cảm thấy:
- Cảm thấy người khác có mặt bên cạnh mình về mặt thể chất, nhưng lại không thật sự hiện diện ở mức sâu sắc hơn.
- Cảm thấy không ai muốn lắng nghe hay nói về những phần khó chịu, rối ren của hành trình ung thư.
- Cảm thấy có lỗi khi i chia sẻ những suy nghĩ tiêu cực trong khi lẽ ra mình “nên” biết ơn vì vẫn còn sống.
- Sợ phải nói với người khác rằng mình đang rất sợ hãi.
- Cảm thấy trống rỗng, tê dại (hoặc thậm chí không cảm thấy gì cả).
- Cảm thấy người khác không thoải mái khi ở bên cạnh bạn.
Cảm giác cô đơn là điều phổ biến, nhưng nhiều người lại ngại chia sẻ về nó. Bạn có thể cảm thấy xấu hổ khi nói về những khó khăn mình đang trải qua. Bạn cũng có thể lo lắng rằng người khác sẽ đánh giá bạn. Nhưng việc nói ra nỗi cô đơn là một trong những cách tốt nhất để đối mặt và vượt qua nó. Chia sẻ câu chuyện của mình cũng giúp người khác dễ dàng mở lòng nói về sự cô đơn của chính họ hơn.
Nguồn ảnh: https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/lam-nao-neu-ban-de-bi-ton-thuong-tam-ly-vi
Mỗi người có trải nghiệm về sự cô lập xã hội và cảm giác cô đơn theo cách riêng của mình. Tình huống của mỗi người là duy nhất. Nhưng có một số trải nghiệm phổ biến mà người trẻ, người lớn tuổi, nam giới và nữ giới đều bị ảnh hưởng.
Những triệu chứng của cảm giác cô đơn là gì?
Nhiều người sợ phải chia sẻ rằng mình đang cảm thấy cô đơn. Thậm chí có những người còn không nhận ra họ đang cô đơn. Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy bạn – hoặc ai đó bạn quen – có thể đang trải qua cảm giác cô đơn:
- Cảm thấy buồn bã hoặc lo âu hầu hết thời gian
- Hành vi trở nên hung hăng hoặc bị động
- Ngủ kém hơn bình thường
- Gặp vấn đề về trí nhớ, tư duy hoặc khả năng tập trung
- Bỏ bê việc vệ sinh cá nhân hoặc chăm sóc bản thân (như không tắm hoặc đánh răng)
Nếu tôi thích ở một mình thì sao?
Nguồn ảnh: https://blog.worthy.com/divorce/healing/being-alone-without-being-lonely/
Bạn hoàn toàn có thể tận hưởng cảm giác khi được ở một mình. Điều này lành mạnh và thậm chí còn có tác dụng chữa lành. Nhưng có sự khác biệt giữa việc tận hưởng thời gian một mình và việc tự cô lập bản thân.
Tự cô lập là khi bạn cố tình tạo khoảng cách với người khác. Tránh né mọi người trong thời gian dài thường không giúp cải thiện sức khỏe tinh thần. Việc tự cô lập thường bắt nguồn từ mong muốn giải thoát, né tránh, hoặc làm tê liệt những ý nghĩ hay niềm tin tiêu cực.
Đáng tiếc, tự cô lập thường khiến những suy nghĩ và niềm tin tiêu cực trở nên tồi tệ hơn. Nếu duy trì tình trạng này trong một thời gian, bạn có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề sau:
- Lo âu
- Trầm cảm
- Suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử
- Những suy nghĩ ám ảnh (lặp đi lặp lại và khó kiểm soát)
- Rối loạn sử dụng chất kích thích
Sự cô lập và cô đơn ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Cô lập xã hội gây hại cho sức khỏe còn nghiêm trọng hơn cả thừa cân và thiếu vận động thể chất. Cô lập, cảm giác cô đơn và các loại căng thẳng tinh thần khác có thể gây ra những thay đổi về thể chất trong cơ thể bạn. Giống như nhiều vấn đề sức khỏe khác, những thay đổi này có thể làm tăng viêm và dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng theo thời gian.
Cô lập xã hội làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sau
- Bệnh tim
- Đột quỵ
- Tiểu đường
- Nhiễm trùng
- Sa sút trí tuệ
- Trầm cảm và lo âu
- Tự làm hại bản thân và có ý nghĩ tự tử
Lợi ích về thể chất khi có sự kết nối xã hội lành mạnh
Nguồn ảnh: https://coocxeluxury.com/tai-sao-chung-ta-can-ket-noi/
· Kết nối xã hội có thể ảnh hưởng đến hoóc môn và mức độ viêm trong cơ thể bạn
· Kết nối xã hội làm giảm căng thẳng và kích thích các chất hóa học “tạo cảm giác dễ chịu” trong não như oxytocin và serotonin. Nó cũng có thể cải thiện cảm giác an toàn, ý nghĩa, mục đích sống và khả năng phục hồi (khả năng đối phó với những khó khăn).
· Những người có kết nối xã hội tốt thường vận động nhiều hơn, ăn uống và nghỉ ngơi điều độ hơn, và ít có xu hướng sử dụng thuốc lá.
Kết nối xã hội và quản lý bệnh ung thư của bạn
Tăng cường kết nối xã hội cũng là một phần quan trọng trong việc quản lý bệnh ung thư của bạn. Đó là do những người có các mối quan hệ xã hội tích cực thường có xu hướng tham gia vào các hoạt động lành mạnh như vận động thể chất và ăn uống đầy đủ dinh dưỡng. Họ cũng có nhiều khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dự phòng, bao gồm tiêm chủng và xét nghiệm sàng lọc ung thư. Có nhiều cách để xây dựng các mối quan hệ xã hội tích cực. Điều quan trọng nằm ở chất lượng các mối quan hệ xã hội của bạn, chứ không phải số lượng.
Một số ví dụ về các mối quan hệ xã hội tích cực bao gồm:
- Bạn bè
- Người yêu
- Người thân trong hệ gia đình
- Đồng nghiệp
- Các nhóm cộng đồng, thể thao hoặc tình nguyện
- Các nhóm tôn giáo
Mẹo để quản lý cảm giác cô lập và cô đơn
Giống như các vấn đề sức khỏe khác, việc quản lý cảm giác cô lập và cô đơn là rất quan trọng để tránh cho tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Mở lòng và kết nối với người khác là cách để xây dựng những mối quan hệ có ý nghĩa. Những kết nối này có thể giúp bạn thấy mình thuộc về một cộng đồng, được trân trọng và bớt cô đơn hơn. Dưới đây là một vài điều bạn có thể làm để chăm sóc bản thân và duy trì sự kết nối:
· Tìm kiếm nhóm hỗ trợ trực tuyến hoặc trực tiếp dành cho người bệnh ung thư (hoặc người chăm sóc). Kết nối với những người hiểu rõ những gì bạn đang trải qua có thể mang lại cho bạn sự thoải mái.
· Đăng ký tham gia một hoạt động hoặc lớp học. Bạn có thể học điều gì mới hoặc gặp gỡ những người có cùng sở thích với mình.
· Dành thời gian để liên lạc và hỏi thăm người khác. Gọi điện hoặc nhắn tin với những người có thể cũng đang cảm thấy cô đơn hoặc bị tách biệt. Việc hỗ trợ người khác cũng có thể giúp bạn cảm thấy bớt cô đơn hơn.
· Hiện diện trọn vẹn với người khác: Khi bạn dành thời gian bên ai đó, hãy cất các thiết bị gây xao nhãng đi. Điều này thể hiện rằng bạn trân trọng thời gian cũng như những cuộc trò chuyện cùng với họ.
· Hành xử với sự tử tế và tôn trọng: Hãy cố gắng nhớ rằng những người xung quanh bạn cũng có thể đang cảm thấy cô đơn, dù bề ngoài họ không thể hiện điều đó. Đừng mặc định rằng người nào đó không cô đơn vì hoàn cảnh và bề ngoài họ trông có vẻ không cô đơn. Đôi khi, chúng ta vô tình hoặc cố ý che dấu phần buồn rầu và cô đơn của bản thân khỏi thế giới bên ngoài và mạng xã hội.
. Thực hành chánh niệm: Chánh niệm là sự nhận biết và hiện diện với những gì diễn ra trong tâm trí, cảm xúc, cơ thể và thế giới xung quanh bạn. Tâm trí của chúng ta thường xuyên bị xao nhãng khỏi khoảnh khắc hiện tại, vì vậy rất dễ để chúng ta bị cuốn vào những suy nghĩ về quá khứ hoặc tương lai. Chánh niệm đòi hỏi sự luyện tập lặp đi lặp lại một cách có chủ đích, nhưng nó có thể giúp bạn ở lại với khoảnh khắc hiện tại. Việc chú ý nhiều hơn đến những điều xung quanh bạn (như thiên nhiên, những khoảnh khắc vui vẻ, hoặc thậm chí cả những nỗi buồn) có thể giúp bạn cảm thấy kết nối sâu sắc hơn với thế giới. Chánh niệm cũng khuyến khích sự tự phản chiếu (là suy ngẫm về chính những suy nghĩ và hành động của bản thân). Điều này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn vì sao mình cảm thấy cô đơn và mình thật sự mong muốn điều gì.
Nguồn ảnh: https://cth.edu.vn/day-tre-chanh-niem-9-ung-dung-giup-tre-thu-gian-tap-trung/
· Kết nối với cộng đồng xung quanh bạn: Hãy thử tìm hiểu tại thư viện công cộng hoặc trung tâm sinh hoạt cộng đồng gần nơi bạn sống để biết về các nhóm sinh hoạt hoặc sự kiện đang diễn ra. Những hoạt động này có thể bao gồm các buổi giao lưu, tình nguyện cộng đồng, hoặc các câu lạc bộ dành cho những người cũng đang tìm kiếm sự kết nối như bạn.
“Không gian thứ ba” là gì và chúng giúp giảm cô đơn như thế nào?
Không gian thứ ba là một phần quan trọng khác trong việc giảm cảm giác cô đơn và sự cô lập xã hội. Không gian thứ ba là bất kỳ không gian công cộng nào mà mọi người tụ họp (ngoài nơi làm việc, nhà ở hoặc trường học). Không gian thứ ba là cách tuyệt vời để bạn kết nối với người khác theo nhịp độ riêng của mình. Ở không gian thứ ba, bạn có thể chọn nói chuyện và tương tác với mọi người, hoặc bạn cũng có thể chỉ đơn giản là có mặt cùng những người khác mà không cần phải nói chuyện.
Một số không gian thứ ba được chứng minh giúp giảm cảm giác cô đơn bao gồm:
- Quán cà phê, quán ăn và nhà hàng
- Bảo tàng, thư viện và công viên
- Nhà thờ và các trung tâm tín ngưỡng
- Các tiệm làm đẹp và cắt tóc
- Trung tâm cộng đồng, câu lạc bộ thanh niên, người cao tuổi, câu lạc bộ thể thao
Nếu bạn chưa sẵn sàng nói chuyện với người khác hay tham gia một lớp học, bạn có thể đơn giản là dành thời gian ở cùng nhau trong một không gian chung như quán cà phê. Bạn vẫn sẽ có được lợi ích từ việc có mặt bên cạnh người khác dù không nói chuyện với họ.
Nguồn: Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ
Biên dịch: ThS. Nguyễn Hà My, phòng QLCL-CTXH và DS. Chu Hà My, khoa Dược
Hiệu đính: ThS.BS. Nguyễn Thanh Hằng, Phòng HTQT&NCKH
